Morze
Morze (odgłosy morza ) – część oceanu, mniej lub bardziej wyraźnie oddzielona od pozostałych jego części brzegami kontynentu, wyspami lub wzniesieniem dna. Ze względu na utrudnioną wymianę wód morza charakteryzują się indywidualnymi cechami. Zbiór tych cech nazywa się ustrojem hydrologicznym[1].
Ogólna powierzchnia mórz na Ziemi wynosi ok. 40 mln km² (co stanowi ok. 11% powierzchni oceanu światowego), liczba mórz na świecie wynosi 71 (nie licząc Morza Kaspijskiego i Morza Martwego, które są jeziorami słonymi)potrzebne źródło.
Tradycyjnie nazywane morzami duże słone jeziora, takie jak Morze Kaspijskie lub Morze Martwe faktycznie nie są morzami, ponieważ nie posiadają połączenia ze światowym wszechoceanem. [2]
Spis treści |
edytuj Podział mórz
edytuj Podział ze względu na położenie
Wyróżnia się morza przybrzeżne, które oddzielone są od oceanu łańcuchem wysp lub progiem podmorskim, a wymiana wód jest łatwa, oraz morza śródziemne, otoczone lądami, w których wymiana wód z oceanem następuje przez wąskie cieśniny. Bardziej szczegółowo morza dzielimy na:
- otwarte – mające szerokie połączenie z oceanem, np. Morze Arabskie, Morze Norweskie, Morze Północne
- przybrzeżne – oddzielone od oceanu przez wyspy lub półwyspy, np. Morze Karskie, Morze Japońskie, Morze Południowochińskie
- międzywyspowe – położone wyłącznie między wyspami lub ich archipelagami, np. Morze Irlandzkie, Morze Celebes, Morze Jawajskie
- międzykontynentalne – leżące między kontynentami, np. Morze Śródziemne, Morze Czerwone, Morze Karaibskie
- wewnątrzkontynentalne – leżące wewnątrz jednego kontynentu, np. Morze Bałtyckie, Morze Białe, Morze Azowskie.
Ciekawostką jest, że powyższej klasyfikacji nie można zastosować do Morza Sargassowego, które jest częścią otwartych wód Oceanu Atlantyckiego. Jako jedyne morze nie posiada ono żadnej fizycznej granicy, a mimo to jego wody mają bardzo indywidualne cechy klimatyczne i biologicznepotrzebne źródło.
edytuj Podział według układów oceanicznych
Według układów oceanicznych morza dzieli się następująco:
edytuj Morza świata alfabetycznie
 |
Ta sekcja wymaga określenia jasnych kryteriów wyboru. Kryteria powinny być poparte źródłami, nie mogą naruszać zasady neutralnego punktu widzenia, należy też unikać próżnych wyrażeń takich jak "znani", "najlepsi" itd. Kryteria możesz omówić w dyskusji artykułu. Zobacz też: Zasady tworzenia list. |
Sekcja zawiera morza tylko z nazwy (w wielu przypadkach, które morzami nie są):
edytuj Zobacz też
- Cieśnina
- Falowanie
- Marynistyka
- Port morski
- Ratownictwo morskie
- Wybrzeże
- Zatoka
- Zlewisko
- Żegluga morska
Przypisy
- ↑ Trzeciak Stefan: Meteorologia morska z oceanografią. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 176. ISBN 978-83-01-14160-8.
- ↑ FX, FXI, FVII. W: Jerzy Desperak, Jarosław Balon: Tablice Geograficzne. Warszawa: Świat Książki, 2003.
- ↑ Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami RP: Nazewnictwo Geograficzne Świata. T. Zeszyt 10: Morza i oceany. Warszawa: Główny Geodeta Kraju, 2008. ISBN 976-83-254-0462-8.
- ↑ Trzeciak Stefan: Meteorologia morska z oceanografią. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 175-179. ISBN 978-83-01-14160-8.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 część Morza Śródziemnego
- ↑ 6,0 6,1 część Morza Bałtyckiego
- ↑ część Morza Czarnego
- ↑ 8,0 8,1 8,2 część Morza Egejskiego
- ↑ Inne źródła - południowo-wschodnia część Morza Północnego
- ↑ 10,0 10,1 Inne źródła - jako jezioro
- ↑ Kontynenty i państwa : Australazja, Antarktyka. Kraków: Fogra, 2000, s. 239-240, seria: Popularna encyklopedia powszechna. ISBN 83-7227-737-0.
- ↑ Inne źródła - jako Zatoka Mackenzie
- ↑ 13,0 13,1 Wymienione w: Trzeciak Stefan: Meteorologia morska z oceanografią. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 175-179. ISBN 978-83-01-14160-8. , brak w publikacjach Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych
- ↑ Inne źródła - uważane również za zatokę Morza Żółtego
- ↑ Popularny Atlas Świata. Warszawa: PPWK, 1991, s. 119. ISBN 83-7000-069-X.
